کد خبر : ۲۵۰
تاریخ انتشار : ۲۱:۵۰ - ۲۴ خرداد ۱۳۹۷
گزارش از گرانی بازار عید فطر خوزستان؛
این روزها مردم خوزستان رسم خرید شب عید فطر را در بازاری گران و ملتهب تجربه می کنند.


اخبار حکمت؛ خیابان های اهواز به همدیگر گره خورده اند باید راننده خیلی حرفه ای باشی تا بتوانی از میانبرها خود را به مقصد برسانی. وقتی که یک مسافر می پرسد جریان این ترافیک سنگین چیست؟ همه اهوازی ها یک جواب می دهند، عید است. عید فطر خوزستان اما بوی دود نمی دهد بوی زعفران می دهد، بوی دارچین و قهوه دارد. از این عید صداهایی هم به گوش می رسد صدای تق تق متراش( نوعی دمپایی مخصوص مردان عرب)، صدای بهم خوردن کوب قهوه و صدای جیر جیر کفش های  نو دختر بچه ها. عید فطر برای مردم خوزستان تداعی طعم های مختلف هم هست، طعم آجیل و شیرینی و طعم خوش آشتی کنان آنانی که در طول سال قهر بوده اند. مردمان این خطه برای این عید از نیمه ماه رمضان آماده می شوند، خانه تکانی می کنند و سرو صورتی صفا می دهند. خرید عید فطر از واجباتی است که در هیچ منبعی دینی ذکر نشده اما مردم خوزستان خرید را به خصوص خرید کردن برای کودکان را بر خود فرض می دانند چرا که معتقدند بیشترین سهم از شادی این عید متعلق به کودکان است. خاطره خرید و پوشیدن لباس عید، خاطره دید و بازدید و اسکناس های عیدی همه این ها مشترکات نسل های مختلف مردم خوزستان است.

 شاید به ظاهر در خوزستان عید از زمان غروب روز اعلام عید با کنار گذاشتن فطریه آغاز می شود. اما این عید قبل تر از این شروع می شود، پیش از خانه تکانی و خرید عید. این روزها حتی عید فطر برای بعضی از ماه ها قبل از ماه رمضان شروع شده است.

پس انداز برای عید فطر

فوزیه خانم یکی از این افراد است که چند ماهی هست به پیشواز عید رفته است. در بازار کیان با دو دختر سه و ۶ ساله برای خرید آمده است. دخترک ها عینک های دودی را امتحان می کنند و خنده ای از سر رضایت روی صورت می پاشند. فوزیه خانم هم از شادی دخترهایش شاد است. می گوید برای بچه ها خرید کرده، لباس و کفش را از بازار نادری خریده و حالا به بازار کیان آماده تا برایشان عینک آفتابی بخرد و شاید چیزهایی دیگر.

برای او قیمت ها مهم نیست. نه اینکه وضعش خوب باشد . خودش که اینطور نمی گوید. می گوید: باید فکر این روزها را از قبل کرد. ما از چند ماه قبل برای خرید عید پول پس انداز کردیم.

آدم ها می آیند و می روند. صداهای فروشنده و خریدار و موسیقی در فضا با هم برخورد می کند و پژواک این صداها نوید عید را می دهد. رقیه هم با لبخندی از سر رضایت در این هیاهو، سینی های یک دستفروش را بالا و پایین می کند. از او که درباره خرید عید پرسیده می شود، می گوید: خریدش هنوز شروع نشده. خنده ای کوتاه می کند و با لبخندی که هنوز گوشه لبش نشسته، توضیح می دهد: خرید تا شب عید وقتی همه چیز را ارزان تر بکنند ادامه دارد.

در مقابل این سوال که با این قیمت ها که از نظرش مناسب نیست چه اجباری برای خرید دارد، چشمان متعجبش را به تو می دوزد و می گوید: مگر می شود خرید نکرد این رسم ما عرب هاست. هرچقدر هم که گران بشود باز می خریم ما پول جمع می کنیم و می خریم.

رسمی که باید حفظ شود

آقا محمد با رقیه هم عقیده است. در دستانش چهار بسته شکلات و شیرینی به چشم می خورد. آنطور که می گوید خرید بچه ها تمام شده و امروز با همسرش آماده تا شیرینی و میوه عید را بخرد.

محمد مزرعه فردکارمند است. از او که در باره بازار می پرسی اولین واژه ای که  برای توصیف بازار به کار می برد، واژه  گرانی است.

او به خبرنگار "اخبار حکمت" می گوید: قیمت ها در بازار بالاست. امسال هم نسبت به سال قبل قیمت ها خیلی افزایش داشته است.

محمد می گوید نرخ افزایش قیمت ها ثابت نیست و بستگی به نوع کالا دارد اما در بعضی کالاها قیمت ها افزایش دو برابری هم داشته اند.

او هم معتقد است خرید عید یکی از الزامات است که به عنوان رسمی کهن باید حفظ شود. می گوید: عید سالی یک بار است، عید فطر عید مهم مسلمانان است وبرای مردم خوزستان هم اهمیت خاصی دارد و لازم است برای این مناسبت مهم پول کنار گذاشت.

محمد ادامه می دهد: نمی شود به بچه ها گفت برایتان خرید نمی کنم. همه چیز گران است حتی برای من کارمند، مجبورم از جایی دیگر بزنم تا برای عید هزینه کنم. اتفاقا به این موضوع هم فکر می کنم که آنهایی که بیکارند یا کار ثابت و حقوق ماهیانه ندارند چطور از پس  این هزینه ها بر می آیند.

گلایه کسبه

امثال فوزیه و رقیه و محمد در این روزها زیادند. همین هایی که چراغ بازارهای اهواز از مرکزی تا حاشیه را این روزهای مانده به عید فطر روشن کرده و حتی برخی را به تغییر شغل یا تغییر کاربری محل کارشان واداشته است تا توشه ای از رزق و روزی از این ماه پربرکت به همراه ببرند. تلاشی که شاید هرساله تکرار می شد اما امسال نتیجه دیگر داشته است.

احمد یکی از این افراد است . شاگرد مکانیک، بسیار بزله گو و خوش برخورد. خودش می گوید اما سخت می شود باور کرد که سابقه کیفری دارد. او بعد از آزادی از زندان در یک مکانیکی مشغول به کار می شود اما سرمایه ای جمع کرده و این روزها با صاحب کارش  تصمیم گرفته اند مکانیکی را تعطیل کنند و در بازار کیان اهواز روی زمین ظروف بلوری بفروشند. قیمت های کالاهایشان از پنج هزار تومان شروع می شود تا برسد به ۱۵ هزار تومان. با این حال می گوید خریدار کم دارد.

او به خبرنگار "اخبار حکمت" می گوید: مردم سر پنج هزار تومان هم چانه میزنند. خیلی ها اصلا نمی خرند .

صاحب کارش می گوید: ۲۵ میلیون تومان سرمایه را کرده ام چینی و بلور، اما فروش اصلا خوب نیست از صبح تا الان که ۱۱ شب است ۱۰۰ هزار تومان فروش نکرده ام.

او می گوید سود که نکرده دارد ضرر می دهد. می گوید به او پیشنهاد شده همه کالاهایش را به قیمت خرید به صورت چکی بفروشد اما او قبول نکرده و ترجیح می دهد به مردم کم بضاعت با قیمت کم جنس بفروشد.

بازار خراب امسال زمزمه خیلی ها در بازار کیان است. چه آنانی که مغازه دارند و یا آنهایی که بساط کرده اند. حتی آنهایی که هر ساله به این بازار برای خرید عید می آیند معتقدند بازار پر رنگ نوای امسال در مقایسه با سال های گذشته بی فروغ است.

حاج ابراهیم در بازار کیان فروشگاهی با عنوان معرض دارد. در این محل کالاهای مربوط به رسم و رسوم مردم عرب اعم از بخور و متراش و چفیه و عگال فروخته می شود. دشداشه هم در همه سایز می توان در این فروشگاه پیدا کرد. دشداشه های این محل دو دسته اند هم آماده عرضه موجود است و هم چند دستگاه چرخ خیاطی  در فروشگاه وجود دارد تا دوخت در همان محل انجام شود.

حاج ابراهیم قبلا در کویت به همین حرفه مشغول بوده و دوسالی هست که به کشورش بازگشته و در بازار کیان اهواز مشغول به فعالیت است. او هم بازار امسال را نسبت به سال گذشته بی رونق می داند و می گوید: بازار خیلی گران شده است. خیلی ها قیمت می گیرند اما خرید نمی کنند. با وجود اینکه ما خیلی مراعات مردم را می کنیم اما باز هم مردمی هستند که وضعیت مالی مناسبی ندارند و از پس این گرانی ها بر نمی آیند.

فروش کم فروغ

این نارضایتی تنها مختص بازار کیان که از بازارهای قدیمی با سابقه بیش از ۴۰ سال اهواز است، نیست. در بازار چهارصد دستگاه هم زمزمه نارضایتی را می توان شنید.

بازار چهارصد دستگاه در منطقه ای محروم و نزدیک به منبع آب و چند نقطه برخوردار اهواز قرار دارد. بازاری با کوچه های تنگ که تردد همزمان چند نفر در این کوچه ها که با گاری بساطی ها تنگ تر هم شده، به سختی انجام می شود.

فرج اله عزیزی یکی از کاسب کارهایی کوی چهارصد دستگاه اهواز است، هفت سالی هست در خیابان اصلی این بازار سوپرمارکت دارد. سوپری که این روزها خیلی شبیه سوپر مارکت نیست. مغازه لب به لب پر است از کیسه های آجیل و بسته های شیرینی. بیرون مغازه هم روی تخت فلزی آجیل و شیرین برای فروش چیده شده است. او به "اخبار حکمت" می گوید: جنس های سوپری که تمام شد. رفتم آجیل و شیرینی خریدم. چون آجیل گران بود کم خریدم. پارسال دو برابر امسال خرید کرده بودم.

او می گوید با وجود خرید کم، امسال خریدار کمتر هم داشته است، توضیح می دهد: هر کس که می آید یا پول ندارد، یا شش ماه است حقوق نگرفته یا منبع درآمد ندارد. از صبح تا الان خریدم خیلی کم بوده است.

 ادامه می دهد: عمده مشتری ها به خاطر گرانی آجیل یا خیلی کم می خرند و یا از خریدش منصرف می شوند و بیشترشان شکلات که ارزان تر است را  به جای آجیل می خرند.

مجبور شدم ادامه ندهم

تکرار واژه های ارزان و حراج طنین خاصی در بازار کوچک چهارصد دستگاه انداخته است که از میوه و تروبار تا پوشاک و تنقلات  در آن عرضه می شود، قیمت پرسی و چانه زنی متداول ترین صحنه هاست. در این بازار یک مغازه کفش فروشی که حراج به قیمت زیر خرید را نصب کرده به چشم می خورد.

فرهاد مغازه دار این مغازه است. می گوید هفت سالی هست در این عرصه فعالیت دارد اما حالا تصمیش برای تغییر شغل قطعی شده است. فرهاد دلیل این کارش را کسادی روز افزون بازار می داند. او ادعا می کند خرج مغازه در نمی آید حتی با فروش در این روزهای عید.

او به "اخبار حکمت" می گوید: من هر چه فروش می کنم را یادداشت می کنم. اولین جنسی که فروختم تا بقیه فروش هایم ظرف این هفت سال، آخر هرسال هم میانگین می گیرم. و طبق محاسبات من هر سال ۱۹ تا ۲۰ درصد کاهش فروش داشته ام.

فرهاد معتقد است فروش عید فطر امسالش نسبت به سال گذشته حتی کاهشی بیش از ۵۰ درصد داشته است و ادامه می دهد: امسال جنس ها را به نصف قیمت می فروشم. مثلا کفش ۶۰ هزار تومانی را می فروشم ۳۰ هزار تومان باز مردم نمی خرند. وضع مالی مردم خوب نیست و وضعیت کار من هم هرسال بدتر می شود.

او می گوید او کار را با کرایه ای ماهیانه ۴۰۰ هزار تومان شروع کرد و امسال این رقم به ماهی ۲ میلیون تومان رسیده در حالی که سود کارش کاهش داشته است. آنطور که می گوید این شرایط مجبورش کرده شغلش را تغییر دهد و هنوز تصمیم قطعی نگرفته بعد از فروش تمام جنس ها چه حرفه ای را آغاز کند.

رکورد فاجعه آفرین

کارشناس و عضو پیشین اتاق اصناف استان خوزستان نیز وجود موارد مشابه بسیار در استان خوزستان که منجر به تغییر شغل شده است اشاره می کند و می گوید: موارد بسیاری از ابطال پروانه و تغییر شغل وجود داشته اما در رکود و کسادی بازار این مرحله آخرین مرحله است.

عبدالمجید وحیدی توضیح می دهد: رونق بازار باعث اشتغال و توسعه محل و کسب و کار می شود و در نقطه مقابل کسادی بازار باعث میشود در مرحله نخست تعداد کارگر ها کم شود که همین افراد به سوی بساط گستری در بازار روی می آورند و در مرحله بعدی با صرفه جویی در هزینه و کاهش ساعت کاری ، رکود تاثیر خود را بر کسبه می گذارد و در آخرین مرحله فروشنده مجبور به تعطیلی محل می شود.

وی از افزایش ۵۰ درصدی میزان رکود بازارها اشاره و اظهار می کند: امور اقتصاد دارایی سال گذشته مالیات مشمول بند ج را بجای افزایش ۱۰ درصدی، پنج درصد افزایش داده که این نشان می دهد نه تنها بازار رشد نداشته بلکه رکود داشته است و این مختص اهواز نیست.

وی این میزان از افزایش رکود را تحت تاثیر مستقیم افزایش قیمت دلار و ارز می داند و ادامه می دهد: با افزایش قیمت دلار، ذخیره حقوق ماهیانه مردم برای تامین ۵۰ درصد کالاهای مورد نیاز آنها در نظر گرفته شده است .

وحیدی بر این نکته که کاهش قدرت خرید مردم به صورت خودکار باعث کاهش خرید و فروش می شود، تاکید می کند و می گوید: وقتی مردم قادر به خرید نباشند، پول در گردش هم کم می شود و کار تا جایی جلو می رود که فروشنده حتی توان تامین هزینه های جاری مغازه را نخواهد داشت.

وی  در ادامه مسبب افزایش غیر واقعی قیمت برخی کالاهای تولید داخل همزمان با افزایش قیمت دلار را هم نبود نظارت و مدیریت ناصحیح می داند.

رئیس سابق  اتاق اصناف اهواز به بازار شب عید فطر هم اشاره می کند و می گوید: این خرید ها موقت است و بازار بعد از دو سه روز به حالت اول و بدون خرید و فروش برمی گردد اما نباید از این نکته هم غافل شده که شیوه خرید مردم متناسب با توان مالی هم تغییر می کند و به طور مثال از خرید برخی کالاها منصرف شده یا میزان کمتر از سال های قبل را تهیه می کنند.

او این رکود را فاجعه آفرین می خواند و نسبت به تبعات اجتماعی و دیگر موارد ناشی از این وضعیت هشدار می دهد.

تخفیف عیدانه

رییس اتاق اصناف اهواز در گفت و گو با "اخبار حکمت" اما از اعمال تخفیف هایی برای آسان سازی خرید مردم در آستانه عید سعید فطر خبر می دهد و می گوید: عمده کالاهای مرتبط با عید، پوشاک و شیرنیجات و آجیل است که بسیاری از واحد های صنفی تخفیف هایی را به همین مناسبت اعمال کرده اند.

سعید ممبینی منکر افزایش قیمت کالاها نمی شود و آن را همه گیر  در سراسر کشور و ناشی از شرایط اقتصادی کشور می داند و تاکید می کند گرانی بازار امروز ارتباطی به عید فطر ندارد.

وی ادامه می دهد: در خصوص پوشاک با توجه به تاثیر پذیری از شرایط اقتصادی و نرخ ارز نه تنها افزایش قیمت نداشتیم بلکه بعضی فروشگاه ها فراخوان حراج زده و برخی اقلام خود را به قیمت خرید هم عرضه می کنند که در مورد پوشاک شرایط بسیار مطلوبی در بازار شب عید وجود دارد.

رییس اتاق اصناف اهواز افزایش قیمت آجیل را هم متاثر از افزایش نرخ ارز می داند و از اعمال تخفیف سه تا پنج درصدی در شب عید خبر می دهد.

وی به افزایش قیمت شیرینیجات هم می پردازد و اظهار می کند: قیمت شیرینیجات به دلیل افزایش قیمت برخی اقلام مثل روغن از یک تا دو ماه پیش تغییراتی داشته است با این حال بعضی واحد های قنادی شیرینی ها خاص خود را به مناسبت عید فطر با تخفیف ۱۵ تا ۲۵ درصدی عرضه می کنند.

ممبینی بر نظارت دقیق بر بازار توسط واحد نظارت و بازرسی اتاق اصناف و اداره صنعت و معدن تاکید می کند و می افزاید: در تمام اصناف برخی واحد های سودجو که عمدتا واحدها بدون پروانه هستند، تخلفاتی انجام می شود که با شناسایی و بررسی این موارد پرونده هایی تشکیل و به واحد های نظارتی همچون اداره تعزیرات برای صدور رای منعکس شده است.

وی در ادامه به وضعیت بازار متاثر از شرایط فعلی اقتصاد کشور هم اشاره می کند و می گوید تنها کاری که از دست اتاق اصناف برای کسبه بر می آید انعکاس شرایط به دستگاه های مرتبط و در خواست از دستگاهی همچون ادارات مالیات و شهرداری ها برای لحاظ کردن شرایط رکود بازار است.

رییس اتاق اصناف اهواز ابراز امیدواری کرد شرایط اقتصادی از این تنگنا خارج شده  تا قدرت خرید مردم افزایش و به تبع آن بازار رونق بگیرد و همچنین  نرخ مالیات و عوارض برای کمک به کسبه در این شرایط کاهش یابد.

با این وجود بازارهای اهواز همچون بازار کیان این روزها مملو از جمعیت است.دراین بازارها از لباس های سنتی هست تا بخور و وسایل منزلی. هرچند برآوردی از میزان خرید به نسبت جمعیت خریداران انجام نشده و گروه های کم بضاعتی که این روزها ماندن در خانه را به رفتن در بازار ترجیح می دهند در این گزارش دیده نشده اند، اما به طور حتم مشابه پدر عرفان زیادند که با قامت نحیف و چهره رنگ پریده در بازار چهارصد دستگاه برای خرید آمده و با شرمندگی می گوید «برای پسرم خرید کردم اما همه چیز را نتوانستم بخرم»




















گزارشگر پايگاه"اخبار حكمت": سيده فاطمه هلالات
نام:
ایمیل:
* نظر: