کد خبر : ۲۴۷
تاریخ انتشار : ۲۱:۴۶ - ۱۴ خرداد ۱۳۹۷
اجرای قانون حذف روادید اتباع خارجی در منطقه آزاد اروند؛
اجرای قانون حذف اجرای قانون حذف روادید برای اتباع خارجی در منطقه آزاد اروند با هدف احیای اقتصاد منطقه اجرا شد اما با گذشت مدت زمانی کوتاه ورق به نحوی دیگر برگشت.


اخبار حکمت؛
«پیام صلح و دوستی اروند به جهان» شعاری بود که حدود شش ماه پیش در بیلبردهای آبادان و خرمشهر نصب شد تا مردم منطقه را از خبری مسرت بخش مطلع کند. 
 خبری با این مضمون که روادید برای اتباع خارجی تمام کشورها به جز رژیم صهیونیستی لغو می شود و اتباع تمام کشورها می توانند بدون روادید وارد منطقه آزاد اروند شوند.
خبری که ۱۶ آذر ۹۶ به نقل از اسماعیل زمانی مدیرعامل سازمان منطقه آزاد اروند رسانه ای شد و در کمتر از یک هفته خبری دیگر به نقل از وی منتشر شد که ۷۰۰ تبعه غیر ایرانی که عمدتا عراقی هستند ظرف این مدت وارد منطقه آزاد اروند شدند.
حذف روادید برای اتباع خارجی یکی از قوانین مناطق آزاد کشور است که بر اساس آن اتباع خارجی می توانند بدون  طی شدن تشریفات و داشتن روادید وارد مناطق آزاد شده و مدتی یک ماهه را در این مناطق بمانند. قانونی که در تمام مناطق آزاد کشور قابل اجراست. در منطقه آزاد اروند اما به دلیل فراهم نبودن زمینه اجرای آن همچون نامشخص بودن محدوده منطقه آزاد اروند و محصور نبودن این منطقه تا سال گذشته اجرایی نشده بود.

آن روی سکه حذف روادید اتباع در منطقه آزاد اروند

خبر ورود بدون روادید اتباع خارجی از همان ابتدا بازخوردهای مختلف و موافقین و مخالفین بسیاری در پی داشت که هر کدام برای موافقت یا مخالفت خود دلایلی ذکر می کردند.
موافقین پیشینه خرمشهر و آبادان را یادآور می شدند که پیش از جنگ تحمیلی خرمشهر تنها شهر مرزی ایران بود که 9 کنسولگری داشته و تردد آزادانه اتباع خارجی به این منطقه مهمترین عامل در رونق تجاری و اقتصادی منطقه بود. آنها دورانی را به یاد می آودند که دروازه های تمدن ایران زمین در آبادان متمرکز بود و کمتر کسی در جهان بود که نام ایران را شنیده باشد اما تصویری زیبا از آبادان آن روزها را به خاطر نداشته باشد. آنها این اتفاق را زمینه رشد منطقه و بازگشت این دو شهر به دوران پر شکوهشان می دانند.
 مخالفان هم دلایل مختلفی همچون زیر سوال رفتن ارزش های دفاع مقدس در رویارویی با عراق را ذکر می کنند. آنها خون های بسیاری که ریخته شد تاعراقی ها به آن سوی مرزها رانده شوند را به یاد می آوردند. انتشار اخباری مبنی به شناسایی چند مورد از رفتار منافی عفت توسط عراقی ها دلیل دیگری برای مخالفت مردم منطقه به ویژه جامعه مذهبی بود. اما مهمترین دلیل مخالفت  این دسته را می توان فراهم نبودن زیر ساخت های لازم برای اجرایی شدن این قانون در منطقه آزاد اروند دانست.
قانون حدف روادید برای اتباع خارجی در منطقه آزاد اروند با وجود شکل گیری موج های مخالف و موافق بسیاری در منطقه، از ۱۶ آذر اجرایی شد تا اینکه این اواخر و همزمان با گرانی سراسری، گرانی در بازارهای منطقه آزاد اروند سبب شد این مخالفت ها همه گیرتر شده و به آنها توجه بیشتری شود.

بی قانونی در پی اجرای قانون

محمدی یکی از این دست مخافان است او در این خصوص می گوید: با ورود عراقی ها جنس برای مردم منطقه باقی نماند. همه چیز خیلی گران شده و فروشنده ها قیمت ها را با توجه به دلارهای عراقی افزایش دادند.
وی ادامه می دهد: مردم منطقه وضع مالی خوبی ندارند، گرانی بیشترین ضربه را به قشر کم بضاعت می زند چون قدرت خرید کالاهای ضروری را هم از آنها می گیرد.
رویا صارمی بانو خرمشهری است که با صدای عصبی می گوید « ما پاسوزعراقی ها شدیم» و اعتراض خود را به گرانی های بعد از ورود عراقی ها با این جمله نشان می دهد.
او می گوید: بازار دیگر رفتن ندارد، بازار ماهی که از همه بدتر است. حرام نیست ماهی صبور که قبلا کیلویی ۴۰ هزار تومان بود، حالا ۱۰۰ هزار تومان باشد.
 محمود مطوری که رستوران دار است هم گرانی را تایید می کند اما اتباع را مقصر این  امر نمی داند و معتقد است مدیریت ضعیف شهری عاملی در ایجاد این وضعیت است. 
او در این رابطه توضیح می دهد: ورود اتباع از هر کشور حتی عراق اصلا بد نیست. اتفاقا خوب هم هست بازار رونق گرفته، رستوران ها رونق گرفته اند، بر وضع رانندگان تاکسی هم تاثیر داشته است اما دولتی ها باید با برنامه وارد می شدند تا شرایط اینطور پیش نمی رفت.
مطوری با مطرح کردن این پرسش که در ترکیه و دبی مگر از همه جا گردشگر نمی آید چرا هیج کس ناراضی نیست؟ ادامه می دهد: در آن کشورها قیمت ها برای همه یکسان است اینجا اگر نمی توانند بر قیمت ها نظارت کنند لااقل مراکزی یا تمهیداتی در نظر بگیرند که مردم منطقه با کارت شهروندی یا ملی بتوانند با قیمت های مناسب خرید کنند.

گرانی موقت بود و گذشت

همزمان با شکل گیری این موج مخالفت ها جلساتی متعددی در منطقه آزاد اروند و فرمانداری ها تشکیل شد.
رئیس اداره صنعت معدن و تجارت خرمشهر در گفت و گو با "اخبار حکمت" گرانی های در این موقع از سال را امری عادی می داند.
بیژن بداغی می گوید: هر ساله در مواقع مختلفی همچون عید نوروز، محرم، مهر و ماه رمضان به خاطر افزایش تقاضا و کمبود احتمالی اجناس، قیمت های افزایش پیدا می کند و امسال هم  بازار اروند همچون سال های گذشته و تنها در یکی دو روز اول ماه رمضان شاهد افزایش قیمت ها بود که بعد از مدتی کوتاه کنترل شد.
وی به افزایش سراسری قیمت ها در کشور اشاره می کند،  گرانی های اخیر در منطقه را بی ارتباط به ورود اتباع خارجی می داند و اظهار می کند: قیمت ها در گذشته نیز نسبت به بازار استان بیشتر نبوده و بازار منطقه هم متاثر از قیمت های کشتارگاه ها و مراکز عرضه استان افزایش یافته بود.
رئیس اداره صنعت معدن و تجارت خرمشهر از انجام بازرسی ها در دو نوبت صبح و بعد از ظهر در این شهرستان خبر می دهد و اظهار می کند: نظارت بر کالاهای اساسی شروع شده و در حال حاضر گوشت گوسفندی گرم از ۵۵ هزار به ۵۳ هزار، گوشت گوساله ای گرم از ۴۸ هزار به ۴۵ هزار تومان کاهش یافته که از قیمت عرضه آن در اهواز هم کمتر است.
وی همچنین از عرضه گوشت دولتی به قیمت ۳۶ هزار تومان در سه محل در خرمشهر برای تامین نیاز بازار این شهرستان نیز خبر می دهد.

گران نفروخیتم

 بعد از منتشر شدن این اخبار سر صحبت بازاری ها می نشینیم  محمود یکی از این بازاری ها هست. هشت سالی هست در بازار صفای خرمشهر مغازه عرضه مرغ دارد.
او معتقد است بازار مرغ خرمشهر در حالت عادی افت و خیز دارد. از نظر محمود تک فروشی که رونق بخش بازارشان است در خرمشهر ناچیز است. او می گوید: مردم خرمشهر مرغ تک کم می خرند بیشتر حساب دفتری و برای رستوران هاست که سرمایه در گردش را کم می کند و دستمان را گاهی خالی می گذارد.
محمود ادعای گران فروشی در میان صنفش را نمی پذیرد و توضیح می دهد: فروش بر اساس مصوبه اتحادیه است. بر هر مرغ ۵۰۰ تومان سود کشیده می شود. زمانی هایی که مرغ گران بود گران هم دست فرشنده ها می رسید.
مرتضی زیتانی همکار اوست چند متر پایین تر در همان بازار، مرغ فروشی دارد و مرغ کشتار روز می فروشد . یکسال است که وارد این کار شده است اما ادعا می کند در این یکسال رعایت اصل انصاف همیشه آویزه گوشش بوده است.
می گوید: مردم شهر همیشه برای من اولویت بودند و هستند و بالاتر از نرخ اتحادیه فروش نکردم. شاید بین همکاران باشند کسانی که گران فروشی کرده باشند اما حتما تعدادشان انگشت شمار است.
مرتضی هم معتقد است بازار این روزهای خرمشهر تعریفی ندارد و می گوید: مردم پول ندارند. حقوق ها به موقع پرداخت نمی شود و نمی توانند خرید کنند. 
او این را هم می گوید که زمانی که خروج اجناس پروتئینی ممنوع نشده بود عراقی ها رونقی به بازارشان داده بود اما عراقی ها علت گرانی آن روزها نبودند.
توضیح می دهد: گرانی مرغ ربطی به بودن اتباع خارجی نداشت من هفت ماه قبل از ورود عراقی ها مرغ را کیلویی ۹ هزار و ۲۰۰ تومان و حتی ۹ هزار و ۵۰۰ تومان هم معامله کرده بودم. 
از مرتضی در خصوص کمیاب شدن مرغ در بازار منطقه هم که پرسیده می شود، اینطور جواب می دهد: پیش می آمد در هفته یک تا دو بار مشتری عراقی بیاید و تعداد زیاد بخواهد و تا ظهر جنسمان تمام شود اما بقیه مغازه ها جنس داشتند و در همین بازار چند مغازه  مرغ فروشی  دیگر به جز من هم هست و مردم شهر لنگ نمی ماندند.

ماهی که آب رفت و گران شد

بازار ماهی فروشان اما حکایتی دیگر دارد. کنار رودخانه است و بازار داغ حرف و حدیث ها در مورد این بازار همچون صدای پرندگان دریایی همجوارش پر هیاهوست. بازاری که گران شدن و نایاب شدن کالایش عمده دلیل مخالف مردم با ورود بدون روادید اتباع غیر ایرانی و عمدتا عراقی است که ماهی را به عنوان قوت رمضانیشان از این بازار تهیه و با خود به کشورشان می بردند.
در این بازار کالایی عرضه می شود که به قول رئیس اداره صنعت معدن و تجارت تعیین بهایش کار ساده ای نیست.
رئیس اداره صنعت معدن و تجارت خرمشهر از ماهی  که بیشترین سهم اعتراضات به گرانی ها را به خود اختصاص داده به عنوان تنها کالایی یاد می کند که تا کنون نرخ ثابتی برای آن تعریف نشده است.
بداغی می گوید: ماهی تنها کالایست که قیمت گذاری نشده است چون کالای تعزیراتی نیست و نوع حمل و توزیع آن به صورت درهم  است و تابع اصول خاصی نیست، قیمت گذاری آن هم باید توسط شیلات و معتمدان ماهی فروشان انجام شود که تا کنون انجام نشده است.

عراقی ها بی تقصیرند

سامری یکی از کسبه های این بازار است او خیلی محکم می گوید گرانی و کمبود ماهی بازار ماهی فروشان ارتباطی به اتباع ندارد و توضیح می دهد: هر ساله برج سه تا برج شش به خاطر گرم شدن هوا ماهی کم می شود، ماهی هم که کم بشود گران می شود.
او ادامه می دهد: قبلا ماهی ها با لنج با تناژشان بالای ۳ تا ۴ تن بار می آورد الان باید اول صبح بیابید و ببیند ماشین نمی آید که بار بیاورد. ماهی هایی که می آید هم بار قایق است نه لنج، لنجداران خرمشهری روی دریا جنسشان را با دلار معامله می کنند.
سامری ادامه می دهد: بیشتر این ماهی های استخوانی از بندرعباس و چابهار می آید . عراقی ها ماهی یخ زده نمی خواهند بیشتر ماهی پرورشی می خرند که ما نمی فروشیم.
او می پذیرد که بخشی از توریست ها ماهی ها را در فیبر با خود می بردند و در این خصوص هم می گوید: عید نوروز مهمان های نورزوی هم خرید می کردند و با فیبر می بردند. حتی بعضی از کاروان های راهیان نور سوغات می بردند اما تفاوتش این بود که بهار ماهی زیاد بود و چون زیاد بود ارزان بود و الان کم است و همه فکر می کنند گرانی آن ربطی به توریست ها دارد.
سامری منکر افزایش قیمت ماهی صبور در مدت اخیر و همزمان با خرید صوبر توسط اتباع نمی شود اما ممنوعیت خروج مواد پروتئینی را عاملی در کسادی بازارهای این روزهای ماهی صبور می داند.
با دست به ماهی پیشخوان سنگیش که بیشترشان ماهی صبور است، اشاره می کند و می گوید: مردم محلی در ماه رمضان برای افطار ماهی صبور نمی خرند و الان ماهی زیاد شده و جنسمان فروش نمی رود اگر  خروج بار ماهی از مرز ممنوع نمی شد حداقل فروشمان قدری بهتر بود.

خروج  پروتئین از شلمچه ممنوع

در گرماگرم این جلسات و این تصمیات اخباری مبنی بر ممنوعیت خروج اجناس پروتئینی از شلمچه به گوش می رسد. اخباری که برخی آن را متاثر از وضع آشفته و اعتراضات مردم منطقه و همینطور کسبه عراقی می دانند و برخی  دیگر هم کنترل قیمت ها در بازار امروز را به همین ممنوعیت نسبت می دهند.
قانون جدید ممنوعیت خروج مواد پروتئنی از مرز شلمچه، قانونی است که بنا به گفته عبدالله کعبی قائم مقام سازمان منطقه آزاد اروند تصمیمی تک سویه از جانب کشور عراق است.
وی در این خصوص می گوید: خرید عراقی ها از بازارهای ایران عاملی در کسادی بازارهای عراق و بصره شد که همین امر منجر به صدرو دستورات جدید در این خصوص شده است.
کعبی با تاکید بر مزایای ورود اتباع غیر ایرانی به منطقه، از رایزنی برای لغو این قوانین خبر می دهد و می گوید: ورود اتباع و خرید از منطقه باعث مصرف کالاهای ایرانی می شود و همه تلاش ها باید به سمتی سوق پیدا کند که بازار عراق را هم همچون بازار افغانستان و دیگر کشورها از دست نداد.

لغو روادید قانون است!

قائم مقام سازمان منطقه آزاد اروند به گرانی های اخیر هم اشاره می کند و با یادآور شدن برگزاری جلسات متعدد برای افزایش نظارت بر بازارهای منطقه؛ سازمان منطقه آزاد اروند و اصناف را ملزم به تامین مایحتاج مردم منطقه و توریست ها می داند.
وی بیان می کند: اتاق اصناف و اتاق های بازرگانی متولی ساماندهی و نظارت بر بازارها هستند که در مدت اخیر هم با برگزاری جلسات و تامین نیاز بازارهای منطقه قیمت ها کنترل شده است.
کعبی به بازار ماهی منطقه هم اشاره می کند و می گوید: بازار ماهی به دلیل اینکه ماهی در دریا معامله می شود و هیچ نوع محدودیتی برای تحمیل نوع معامله بر صنف صیادان وجود ندارد مشکلاتی وجود داشته است.
قائم مقام سازمان منطقه آزاد اروند به این پرسش که لغو قانون تردد بدون روادید اتباع به دلیل برخی اعتراضات ادامه خواهد داشت یا خیر؟ اینگونه پاسخ می دهد: قانون حذف روادید قانون مصوب قانون گذار برای مناطق آزاد است و در تمام مناطق آزاد باید اجرایی شود و اگر اجرایی نشود عدم تمکین به قانون است.
وی ادامه می دهد: در حال حاضر تردد به بسیاری از کشورها همچون ترکیه نیاز به روداید ندارد و نتیجه این امر توسعه اقتصادی بوده است. 

کنسول ایران در بندر بصره  ۲۳ اردیبهشت گفته بود روزانه حدود  سه هزار گردشگر عراقی بدون روادید از مرز شلمچه وارد منطقه آزاد اروند می شوند. همچنین طبق گفته های معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری این سازمان، روزانه بین یک هزار تا یک هزار و ۵۰۰ نفر نیز با ویزا وارد این منطقه می‌شوند و از آن گذر می‌کنند.
رونق ۳۰ درصدی بازارهای منطقه و سهم ۹۵ درصدی ورود اتباع عراقی به صورت خانوادگی هم پاسخی بود که مدیر عامل منطقه آزاد اروند در برابر مخالفان اجرایی شدن این قانون می دهد.
 صنعت توریست امروزه به عنوان دومین صنعت درآمد جهان مورد توجه قرار گرفته است و بی شک لازمه رونق هر منطقه توسعه گردشگری در آن است. اما اینکه یک تصمیم  برای تسهیل ورود گردشگران چرا به جای ایجاد شادمانی میان مردم گردشگرپذیر آبادان و خرمشهر به نارضایتی آنها انجامیده، می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. که ایجاد نکردن بسترهای لازم فرهنگی و اجتماعی از سوی متولیان امر و ضعف نظارتی بر بازارها در روزهای آغازین اجرایی شدن قانون  لغو روادید که مهمترین روزها نیز قلمداد می شود از مهمترین دلایل آن است. اشتباهاتی که شاید عاملی باشند که به این زودی مجالی برای جبران فراهم نکند و به عنوان یک فرصت سوزی در تاریخ اقتصادی منطقه آزاد اروند جاودانه بماند.


گزارشگر پايگاه"اخبار حكمت": سيده فاطمه هلالات 

نام:
ایمیل:
* نظر: