کد خبر : ۲۴۵
تاریخ انتشار : ۱۱:۰۴ - ۱۴ خرداد ۱۳۹۷
به مناسبت شبهاي پر فيض قدر؛
هر کاری بدون فکر و عجولانه و با احساسات تند، انجام گیرد، می تواند راهی برای بیراهه رفتن باشد. بزرگان دین ما خود به این آسیب آشنا بوده و در روایات وارده، از تفکر و علم و آگاهی در امور و اندیشیدن، بسیار سخن گفته و برتری آن را به عبادتِ همراه با جهل گوشزد کرده اند.


نوشتاری از طیبه فایضی 


ماه مبارک رمضان و شبهای قدر از اوقات ارزشمند در آموزه های ما مسلمانان هستند، بخصوص ضربت خوردن امام علی(ع) در شب نوزدهم و شهادت ایشان در روز بیست ویکم حال و هوای معنوی این شبها را همراه با حزن واندوه کرده است. 

سوره قدر که از نزول قرآن در شب قدر خبر می دهد، به فضیلت این شبها می افزاید. عبادت و شب زنده داری از اعمال بسیار نیکو در این شبهاست، که ثواب چند برابر را برای عبادت کنندگان به همراه دارد. با کمی تامل در این شبها، این سوال پیش می آید که عبادت و کسب ثواب کافی است و ما را از موضوعاتی چون تفکر و آگاهی و تامل در مورد مسائل و مشکلات پیرامون مان، بی نیاز می کند؟ یکی از اعمالی که درشب نوزدهم سفارش به انجام آن شده ایم، لعن کردن قاتل امیرالمومنین علی(ع) است. 

آیا تاکنون به این موضوع اندیشه ایم، چرا ابن ملجم به نیت نزدیکی به خدا، راه باطل رفت و برای همیشه مورد لعن و نفرین ما قرار گرفت؟ زمانی که باطل خود را، حق جلوه می دهد و حق و باطل در هم می آمیزند و تشخیص حق از باطل مشکل می شود، چگونه باید حق را تشخیص داد تا دچار خسران و زیان ابدی نشویم؟ گفته شده: گروهى از خوارج در مكه اجتماع كرده و در باره امراء و فرمانروايان عصر گفتگو مي كردند و از آنها و كارهاشان عيبجوئى می نمودند و از مقتولان نهروان ياد می آوردند و به حالشان دلسوزى میکردند. (مجلسی، بحارالانوار،ج42، ص228)، برخى گفتند: «وَالله ما لنا خير في البقاء بعدهم فلو شرينا أنفسنا فأتينا أئمة الضلال والفتنة فأرحنا العباد منهم ثائرين بإخواننا لرجونا الفوز عند الله»: چه بسيار مناسب است هر گاه ما جان خود را در راه خدا داده و اين پيشوايان گمراه را نابود كرده و مردمان و شهرها را از دست آنها آسوده بسازيم، و ضمنا انتقام خون برادران شهيد خود را نيز كه در نهروان كشته شدند بگيريم‏، به امید اینکه در نزد خداوند رستگار شویم. (احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج2، ص489) اهل نهروان هم قسم شده که رهبران گمراهی را از میان بردارند و برای این کار جانشان را در راه خدا بفروشند و فوز ورستگاری را نزد خداوند بدست آورند. از نظر آنها رهبران ضلالت و گمراهی، حضرت علی (ع) و معاویه و عمرو بن عاص بودند. ابن ملجم مرادی مامور کشتن حضرت علی (ع) شد. او به خیال تقرب و نزدیکی به خداوند تصمیم به کشتن حضرت علی (ع) گرفت که درآن زمان امام اولِ خاصه( شیعیان) و خلیفه چهارمِ عامه (بقیه مسلمین) بود.

 نخست به نظرمی رسد، هر کاری بدون فکر و عجولانه و با احساسات تند، انجام گیرد، می تواند راهی برای بیراهه رفتن باشد. بزرگان دین ما خود به این آسیب آشنا بوده و در روایات وارده، از تفکر و علم و آگاهی در امور و اندیشیدن، بسیار سخن گفته و برتری آن را به عبادتِ همراه با جهل گوشزد کرده اند. امام زین العابدین(ع) از رسول خدا(ص) می فرماید: خواب همراه با علم بهتر از نماز همراه با جهل است. همچنین فرمود: شخص قلیل العلم، بهتر از کثیرالعبادت است و فرمود: زمانی که عالم به بستر خود تکیه می دهد و در علم تفکر می کند، از هفتاد سال عبادت برتر است.(رساله حقوق امام زین العابدین(ع)، ص492) و بسیاری دیگر از روایات که در این مورد وارد شده اند. دوم اینکه چگونه و از چه راهی حق را باید تشخیص داد؟ امام علی(ع) می فرماید: دين خدا به مردان شناخته نمى‏شود، بلكه به نشانه حق شناخته مى‏شود. پس حق را بشناس تا اهل آن را بشناسى. (قمی مشهدی، تفسیر کنز الدقائق وبحرالغرائب، ج12، ص60) و فرمود: نگاهت را به زير افكندى و بالاى سرت را نگاه نكردى، به همين جهت سرگردان شدى! تو حق را نشناختى تا اهل آن را بشناسى، و باطل را نشناختى تا پيرو باطل را بشناسى.(مجلسی ، بحارالانوار، ج34، ص311) همچنین فرمود: اخباری که می شنوید پیرامون آن تفکر کنید، تفکر برای عمل نه فقط برای نقل، زیرا راویان علم بسیارند و عمل کنندگان به آن کم. (شریف رضی، نهج البلاغه للصبحی صالح، حکمت98، ص485) و فرمود: بر تو باد اندیشیدن، زیرا فکر، راه رشد و کمال را از راه گمراهی و ضلالت نشان می دهد و کارها را اصلاح می کند. (تمیمی آمدی، غرر الحکم و دررالکلم، ص446).

در تفسیر سوره قدر آمده است که مقدرات یک سال هر کدام از ما در نزد امام زمان(عج) نازل می شود. هر چند بعضی از امور در اختیار ما نیست، ولی بسیاری از مقدرات بدست خودمان رقم می خورد. بنابراین عبادت در  این شبها، اگر به همراه تفکر واندیشه نباشد و ما را به رشد و صلاح نرساند، همان عبادت خالی از فکر، و آسیب پذیر است. توسل، عزاداری، گریه کردن بسیار خوب است، ولی بالاتر از اینها فهم ودرک صحیح از شرایط زندگی همراه با رشد وتغییر به سوی کمال ودر نهایت انجام عمل نیک است. از امام صادق(ع) روایت شده که فرمود: به ركوع‏ و سجود طولانى‏ كه انسانی انجام می دهد، توجه نکنید، زيرا آن عملی است كه عادت كرده كه اگر آن را انجام ندهد، باعث وحشت و اضطراب او مي گردد و ليكن به راستگوئى و اداى امانت و صله رحم بجا آوردن و نيكوئى کردن با برادران (دينى) او، نظر کنید.( دیلمی، ارشاد القلوب، ج1، ص134)

نام:
ایمیل:
* نظر: