کد خبر : ۲۳۷
تاریخ انتشار : ۱۳:۳۸ - ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۷
بمناسبت یکصد و بیست و هفتمین سالروز پیروزی جنبش تنباکو در ایران؛
نمی بایست از کنار رویدادهای مهم و جریانساز تاریخی بسادگی عبور کرد! شایسته است که میراث جنبش تنباکو یعنی تعهد نسبت به هویت، حریت، بصیرت و استقلال میهن را به طرز عالمانه ای ارج نهیم.

نوشتاری از رضا کیانی

وقوع انقلاب مشروطه، فصل تازه و نقطه عطف استبداد ستیزی، ترقی و آگاهی بخشی  و محدود ساختن اختیارات دربار و نقش آفرینی ملت در تعیین سرنوشت خویش و مملکت، در تاریخ ایران قلمداد می شود. این پرسش مطرح می شود که چه وقایعی را می توان به عنوان زمینه ساز انقلاب و یا جنبش بر علیه حکومت قاجار و تزلزل ابهت و خودکامه گی این سلسله نام برد! پیش از انقلاب مشروطه ملت ایران با همراهی روحانیت در چند بزنگاه مهم تاریخی روحیه بیداری و استبداد ستیزی خویش را حرکت های ساختارشکن نشان دادند که از مهمترین آنها شایسته است به ماجرای قتل گریبایدوف در زمان فتحعلی شاه و سپس جنبش تنباکو در زمان ناصرالدین شاه اشاره کرد، که منجر به لغو قرارداد و ترک برداشتن ساختار خودکامه شاهی شد.
در این مجال به دلیل تقارن تاریخی با واقعه جنبش تنباکو  لازم است چند نکته پیرامون این حرکت ماندگار تاریخی عنوان شود. بی تردید هرگاه با سرفصل جنبش تنباکو مواجهه می شویم در جانمایه آن کلید واژه هایی چون؛ آگاهی، احساس مسئولیت، استبداد ستیزی، روشنگری و نفی سلطه بیگانه، در ذهن تداعی می شود. در تحلیل این رخداد انتظار می رود دیدگان کنشگر اهل پژوهش از تحلیل ها و روایت های سطحی فراتر رود و عمیق تر و در عین حال شفاف تر و جامع تر به این واقعه‌ مهم تاریخی پرداخته شود. 
مولفه ها و اهرم های مهمی مشاهده می شود، از یکسو حضور روشنگر مطبوعات، در حافظه تاریخی ثبت است که یکی از افشاگری ها و انتقادات صریح در برابر قراداد ننگین ژری و اعطای امتیاز تنباکو توسط روزنامه اخترکه در ترکیه منتشر میشد مطرح گردید، حرکتها و اعتراضات فراگیر در نقاط مختلف ایران و اصرار و مقاومت مردم بر لغو این قرار داد جایگاه موثر مراجع در این وادی و حضور تاریخی و  روشنگر  آنها،  حضور زنان در مبارزات و حرکتهای اعتراض آمیز و برجسته تاریخی آنها، پیوند میان مردم و روحانیت و مراجع، نمی بایست از کنار رویدادهای مهم و جریانساز تاریخی به سادگی عبور کرد و یا تنها به رخداد آنها افتخار کنیم(هر چند بخشی از افتخارات این سرزمین محسوب می شوند) شایسته است که میراث این رویداد مهم یعنی تعهد نسبت به هویت، حریت، بصیرت، استقلال میهن، با روحیه ای معنوی و در نظرگرفتن مصالح و دغدغه های ملت و میهن را به گونه ای عالمانه در هر برهه از تاریخ ارج نهاد. یکی از ابراز های موثر در تجلی ارزشهای وقایع تاریخی و تاثیر آن بر اذهان و افکار عمومی (( هنر )) است. 
تجربه ثابت کرده که هنر و بخصوص سینما و تئاتر می تواند در انتقال مفاهیم و ارزشها و ناگفته هایی از دل تاریخ تاثیر ماندگاری بر روان و فکر مخاطبان از خود بر جای گذارند اما براستی تاکنون چه اقدامی در وادی روایت هنری از واقعه جنبش تنباکو در وادی سینما و تلویزیون انجام شد؟ پرواضح است که نمی بایست در راستای انتقال عبرتهای تاریخی به نسل امروز، تنها به فضای دانشگاهی و سخنرانی و نگارش مقاله بسنده کنیم. 
جنبش مبارزاتی در مسیر لغو قرارداد ننگین تنباکو که کشور را در معرض مستعمره شدن نگه می داشت و  روند پیروزی جنبش و ضربه مهلک به پیکره استبداد و استعمار، دارای ظرفیتهای فراوانی جهت پرداخت هنری و بخصوص در وادی سینما و تئاتر است که امیدوارم به شیوه ای زیبا‌، کارآمد و منصفانه مورد اهتمام جدی قرار گیرد.

نام:
ایمیل:
* نظر: